Word fan van je eigen medewerker

De kijk op veranderen van coach Rebekka ter Voort

Rebekka ter VoortVeranderen binnen onderwijsorganisaties: als directeur en coach van SENS coaching weet Rebekka ter Voort hier alles vanaf. Rebekka heeft ruime ervaring in het begeleiden van individuen, teams en organisaties in veranderingsprocessen. We vroegen haar wat veranderen precies is en wat dat betekent voor leiders binnen onderwijsorganisaties. Ontdek hier haar kijk hierop.

Waar houd jij je vooral mee bezig?
Wekelijks houd ik me bezig met het begeleiden van organisaties en teams die in transitie zijn. Daarnaast leid ik professionals op in de rol van coach en teamcoach.

Wat is voor jou veranderen? En is dit hetzelfde voor een individu als voor een organisatie?
Onze omgeving verandert voortdurend, de vraag en de behoefte verandert en daar moeten we ons de hele tijd toe verhouden. Een organisatie bestaat uit allerlei individuen en mensen houden niet van veranderen. Het roept een gevoel op van uit je comfortzone komen. Sommige mensen krijgen hier een kick van, maar de meeste houden hier niet van: zij willen graag bij het oude blijven. En dat oncomfortabele gevoel bij veranderingen is normaal. Dat ligt verankerd in ons brein.

Het oncomfortabele gevoel bij veranderingen is normaal, het ligt verankerd in ons brein.

Waarom vind je veranderingsprocessen zo interessant?
Het is fascinerend om te zien dat er veel innovatief vermogen is, zodra mensen voldoende ruimte krijgen. Maar onze reactie is vaak om alles voor anderen te willen bepalen en om alles dicht te timmeren. Het spel tussen kaders geven en loslaten en daarmee het vertrouwen hebben in je eigen professionals: dat vind ik leuk en daar haal ik mijn inspiratie uit.

shutterstock_79634698Wat valt het meeste op binnen onderwijsorganisaties op het gebied van veranderingen?
Met name in het onderwijs zijn veel veranderingen opgelegd vanuit de overheid. Wat je ziet is dat veel organisaties steeds meer de regie zijn kwijtgeraakt en daardoor vooral reactief zijn geworden.

Doordat scholen de regie kwijt zijn, ontstaat het idee dat ze geen invloed meer hebben. Dat is niet waar, er is wel degelijk ruimte. En dát maakt het lastig om te veranderen.

Reactief gedrag? Hoe ziet dat eruit?
Alles wordt dichtgetimmerd met protocollen, regels en procedures. Het zit zo dicht dat mensen ook geen ruimte meer voelen en dat ze bang zijn dat de dingen niet goed gaan. Dat is wat ik zie. “We hebben geen tijd, we zitten altijd zo vol.” Dat is hoe mensen het beleven. Men voelt de urgentie en wil ook wel, maar ze zitten vaak gevangen binnen allerlei systemen.

Het systeem zit zo dichtgetimmerd dat mensen ook geen ruimte meer voelen en dat ze bang zijn dat de dingen niet goed gaan

Wat is leiderschap voor jou?
Leiderschap gaat over het hebben van een duidelijke visie en een helder beeld hebben van hoe je van A naar B gaat als organisatie. Leiderschap vraagt in deze tijd om lef en moed en het goede voorbeeld geven. “Jongens dit gaan we doen, dit vraag ik van jullie en van mezelf. Ik neem jullie hierin mee, maar jullie gaan je hier ook aan houden.”

shutterstock_58805344Een leider geeft duidelijkheid, richting en ruimte aan de mensen om aan te kunnen sluiten. Daarnaast neemt een leider zijn mensen mee: verandering moeten niet worden opgelegd!  Als leider ben je bereid om de goede dingen te doen en daar ook echt op te sturen. Ik zie vaak dat leiders het spannend vinden om hun medewerkers aan te spreken als ze niet goed functioneren, maar als je dat niet doet kom je er niet. Je moet helder zijn over wat je van jouw mensen verwacht.

Ik zie vaak dat mensen het spannend vinden om hun medewerkers aan te spreken als ze niet goed functioneren, maar als je dat niet doet, kom je er niet.

Waarom moet het leiderschap veranderen binnen onderwijsorganisaties? Wat is de noodzaak daarvan?
Het is de taak van een leider om duidelijk te maken dat er urgentie is. De leiding moet steeds opnieuw benoemen wat de aanleiding van de verandering is en wat het te behalen doel is: “Waarom doen we dit eigenlijk?”. Dat is steeds opnieuw de taak. Maar hiervoor moet tijd gemaakt worden.

De reden dat veranderingen noodzakelijk zijn, is omdat de leerlingen niet meer centraal staan in ons onderwijs en daar moeten we naar terug. Leerlingen moeten weer voelen dat ze leerling zijn, de ruimte krijgen, dat ze de lesstof zo aangeboden krijgen dat ze weer gaan leren zodat leren weer leuk wordt. De ontevredenheid van leerlingen, ouders en docenten is inmiddels zo groot dat scholen wel mee moeten. Gaan de scholen niet mee, dan ontstaan er vanzelf andere initiatieven. Dat is wat er nu gaande is. De overheid stimuleert dit omdat er teveel signalen zijn dat het meer gaat zoals het nu goed.

shutterstock_111393362Is ieder mens in staat zijn/haar leiderschap te veranderen? Waar hangt dat vanaf?
Nee, in de praktijk blijkt dat niet iedereen kan doen wat nodig is. Dit kan te maken hebben met het niet in staat zijn om te reflecteren op zichzelf en het leren. Het niet bereid zijn om van fouten te leren en eigenwijs zijn helpt ook niet mee. Terwijl een goede leider juist ook een voorbeeld is in het kwetsbaar opstellen en blijven leren, nieuwsgierig blijven en beelden en oordelen durven loslaten.

In het onderwijs stikt het van beelden, oordelen en aannames die zelden getoetst worden. Sommige mensen nemen zichzelf zo serieus dat ze niet meer nieuwsgierig kùnnen zijn en kunnen reflecteren. Dan ben je niet meer een leider van deze tijd. Je verliest dan de aansluiting en de verbinding met jouw medewerkers en leerlingen.

Sommige mensen nemen zichzelf zo serieus dat ze niet meer nieuwsgierig kùnnen zijn en kunnen reflecteren en dan ben je niet meer de leider van deze tijd.

Kijkend naar de toekomst, wat moet een leider binnen een onderwijsorganisatie doen en laten?
Een leider moet authentiek, open en toegankelijk zijn, van fouten durven te leren, erkennen dat hij of zij fouten maakt en een lerende organisatie willen zijn waarin jij het eerste het goede voorbeeld geeft. En het is belangrijk om nu uit de ivoren toren te komen.

Wat wil je leiders meegeven die met hun leiderschap continu willen blijven aansluiten bij hun veranderende organisatie?
tip
Het allerbelangrijkste is het vertrouwen in jezelf en vooral ook in de mensen binnen de organisatie. Word als het ware fan van je eigen medewerkers! Dat zorgt alleen maar voor mooie gevoelens en acties bij mensen. Wantrouwen en controle brengt daarentegen het slechtste in de mens naar boven. Geef dus jouw medewerkers ruimte en vertrouwen en zorg ervoor dat ze vleugels krijgen. Zo worden ze creatief en gaan ze meedoen.

Mensen ruimte en vertrouwen geven zorgt ervoor dat zij vleugels krijgen, ze worden creatief en ze gaan meedoen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s