De regie in handen van de professional!

Blog door Marcel de Leeuwe

In veel organisaties wordt het werk dat professionals uitvoeren steeds complexer. De traditionele manier van opleiden (ook met behulp van e-Learning) voldoet niet meer. Zelfgeorganiseerd leren of DIY Learning geeft de regie in handen van de professional.

Het werk wordt steeds complexer
Volgens de Nederlandse Prof. Dr. Andries de Grip (zie ook zijn publicaties) was de halfwaardetijd van kennis in 1940 nog 12 jaar, in 1970 was dat nog 7 jaar en in 2010 was de halfwaardetijd slechts 3 jaar. Dit komt omdat aan de ene kant de kennis in werksituaties steeds minder lang de waarde behoudt en omdat de werktaak zelf complexer en uitgebreider wordt. Er is steeds meer kennis nodig en de kennis ‘vergaat’ eerder.

Voor veel professionals is het al een hele klus om aan de manager of opleidingsafdeling uit te leggen wat hun werk precies inhoudt, laat staan dat je aan kunt geven wat er voor curriculum ontwikkeld moet worden zodat je beter wordt in je werk. Tegen de tijd dat een curriculum opgeleverd is heeft de werkelijkheid de leervraag al weer aangepast. Dit vraagt om een manier van leren die dicht bij het werk ligt en veel meer door de professional wordt geïnitieerd en gestuurd. Een aantal maanden wachten totdat je kunt starten met een opleiding is niet meer passend bij de eisen die je werk stelt.

Wie is er kenniswerker?
Peter Drucker, deed de uitspraak: “It demands that we impose the responsibility for their productivity on the individual knowledge workers themselves. Knowledge workers have to manage themselves. They have to have autonomy”.

DruckerWe zullen die autonomie en regie bij de professional neer moeten leggen. Opleiding en leren is niet te managen door een opleidingsafdeling alleen. Dit kan niet meer georganiseerd worden op maat, op de juiste plek en op het juiste moment. Drucker had het over autonomie van de kenniswerker. Ik denk dat veel meer professionals kenniswerkers zijn. Ook de werkomgeving en benodigde kennis van bijvoorbeeld een verpleegkundige wordt complexer. Regie over werk én leren komt meer en meer bij grote groepen professionals te liggen. Autonomie in eigen ontwikkeling. Afbeelding Peter Drucker: Creative Commons by Jeff McNeill

Zelfgeorganiseerd leren
De regie bij de professional leggen betekent niet dat alles vanzelf gaat. Organisaties moeten deze manier van leren ondersteunen en mogelijk maken. Hans de Zwart (directeur Bits of Freedom) en ik hebben in 2012 gedefinieerd wat de 5 principes zijn waardoor zelfgeorganiseerd leren (of DIY Learning) succesvol kan werken binnen organisaties. Op de site DIY Learning vind je de volgende 5 principes:

  1. Devolve responsibility
  2. Be open
  3. Design experiences
  4. Provide scaffolding
  5. Stimulate reflection

5principes

Een paar opmerkingen over de principes:

  • de verantwoordelijkheid gaat naar de professional maar natuurlijk is het een gedeelde verantwoordelijkheid;
  • open karakter is belangrijk, leren gebeurt over organisatiegrenzen heen;
  • zet de professional in een actieve leerstand door ervaringen te ontwerpen. Content kan ondersteunend zijn maar leren is meer dan content;
  • de organisatie zorgt voor het ondersteunen en faciliteren van het leerproces. Scaffolding zorgt voor een passende ondersteuning die afbouwt;
  • zonder reflectie is er geen duurzaam leren en blijft de lerende professional afhankelijk.

Praktijkvoorbeelden rondom zelfgeorganiseerd leren?
Natuurlijk is per definitie al het informele leren zelfgeorganiseerd. Ook binnen het 70:20:10 model van Charles Jennings (zie Wikipedia) speelt het zelf organiseren van het leren een grote rol. Binnen organisaties die interne microblogtool Yammer inzetten zie je dat professionals zelfgestuurd informatie en kennis delen. Een andere trend die de regie in handen legt van de professional zijn de MOOC’s. De beslissing om zo’n leertraject te volgen wordt vaak door de professional genomen en niet door een organisatie.

Zelf ben ik als hoofddocent betrokken bij een leertraject om Rabobankmedewerkers innovatiever te maken. Hierbij is zelfsturing en zelfgeorganiseerd leren een belangrijk uitgangspunt omdat het leerproces anders niet krachtig en efficiënt te organiseren is. Lerenden kiezen zelf hoe ze kennis opdoen, maar ook delen ze hun kennis actief tijdens 24-uurssessies. Zie over het concept in deze blogpost.

Een ander initiatief waarbij de 5 principes van zelfgeorganiseerd leren leidend was, werd uitgevoerd tijdens een e-Learning congres: de Leersafari. Hierbij namen deelnemers de regie in handen en zorgden zelf voor het eigen leerproces met activiteiten binnen het reguliere programma. Een intensief en soms confronterend leerproces volgde. leersafariOp de site Leersafari.nl vind je de ervaringen van de deelnemers en de resultaten van de dag.

Wat betekent dit voor de HR professional en organisatie?
Het betekent vooral dat er anders tegen opleiden en leren wordt aangekeken waarbij de rol verandert. Zowel van de lerende professional maar ook van de HR professional of opleidingsafdeling. Behalve het faciliteren van het leren (beschikbaar stellen van leermateriaal maar ook learning tools zoals Yammer, een EPSS, kennissessies) is het ook belangrijk dat de professional het vertrouwen krijgt om de regie te voeren. Leren en werken groeit verder naar elkaar toe en de HR professional zal meer slimme processen ontwerpen. Dit zal gericht zijn op het werk en zal in samenspraak met de werkende professional worden opgepakt. Zelfgestuurd betekent niet alleen. Het leren komt weer in handen van de professional!

marceldeleeuwe

Blog door Marcel de Leeuwe

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s